Dit wetsvoorstel werd op 20 oktober 1988 ingediend door de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, De Graaf i.

 

Dit voorstel is gebaseerd op de overweging, dat het wenselijk is de financiering van de Algemene Kinderbijslagwet door middel van de heffing van premies te vervangen door een financiering uit de algemene middelen.

 

Stand van zaken

Procedure regeringswetsvoorstel

Rege­ring
Tweede
Kamer
Eerste
Kamer
Rege­ring
A
Voorbe­reiding
V
Behan­deling
W
Inwerking-
treding
R
Agenda
Voorstel
Wet
Recht
Kans om invloed uit te oefenen
Het wetsvoorstel is verheven tot wet.

Kerngegevens

Ingediend
20 oktober 1988

Volledige titel
Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet (houdende de wijziging van de financieringsstructuur AKW)

Ondertekening memorie van toelichting

De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, L. (Louw) de Graaf i

Kamercommissies

Uit de memorie van toelichting

In het voorjaar van 1988 heeft het kabinet besloten tot een omvangrijk pakket van lastenverlichting en lastenverschuiving (Nota Financieel-Sociaal-Economisch Beleid 1988-1990, kamerstukken II 1987-1988 20492). De in dat pakket opgenomen maatregelen zijn naar de mening van het kabinet noodzakelijk om realisering van de doeleinden van het regeerakkoord dichter bij te brengen. Een aantal van deze maatregelen veroorzaakt een lastenverzwaring voor het bedrijfsleven, zoals het afschaffen van de subsidie op grond van de Wet op de lnvesteringsrekening (WIR Stb. 1978, 368), het op nihil stellen van de vermogensaftrek in de vennootschapsbelasting en een beperking van de gemengde kosten in de winstsfeer. Tegenover deze lastenverzwaringen staat een aantal lastenverlichtende maatregelen. De maatregel die in dit wetsvoorstel aan de orde is vormt een belangrijk onderdeel van de compenserende maatregelen voor het bedrijfsleven. Het gaat hierbij om het voorstel de uitgaven op grond van de Algemene Kinderbijslagwet (AKW) vanaf 1 januari 1989 volledig uit de algemene middelen te financieren en niet langer uit een door werkgevers en zelfstandige niet-werkgevers te betalen premie. De daling van de loonkosten die daarmee gepaard gaat zal naar de mening van het kabinet een gunstig effect hebben op de werkgelegenheid. Over het aan de orde zijnde voorstel is de Sociaal-Economische Raad (SER) op 17 juni 1988 om advies gevraagd. De commissie sociale verzekeringen van de SER heeft namens de SER op 12 juli 1988 een unaniem positief advies over de nieuwe financieringsstructuur uitgebracht 1 Het kabinet heeft kennis genomen van het advies van de Sociale Verzekeringsraad (SVr) van 21 juni 1988 betreffende de premie vaststelling AKW tweede halfjaar 1988. Daarin werd de verwachting uitgesproken dat advies zou worden gevraagd over de positie van het Algemeen Kinderbijslagfonds (AKF), waarbij de toekomstige financieringssystematiek onderdeel van de adviesaanvrage zou moeten uitmaken. Het ligt in het voornemen de SVr te betrekken bij de nadere regelgeving 1 Een exemplaar van het advies is ter inzage waarin de financieringssystematiek zal worden uitgewerkt, gelegd op de bibliotheek.

Deze memorie van toelichting is verder als volgt opgezet. In paragraaf 2 wordt de nieuwe financieringsstructuur uiteengezet, waarbij tevens aandacht zal worden geschonken aan de positie van de bij de financiering betrokken organen. In paragraaf 3 wordt ingegaan op het karakter van de AKW na realisering van het wetsvoorstel. Paragraaf 4 handelt over de relatie van het wetsontwerp met de voorgenomen herziening van het belastingstelsel. In paragraaf 5 worden de financiėle gevolgen nader belicht. Paragraaf 6 handelt over de gevolgen voor vrouwen. In paragraaf 7 tenslotte worden de dereguleringsaspecten belicht.

  • De nieuwe financieringsstructuur van de AKW

Het realiseren van een financiering van de AKW-uitgaven per 1 januari 1989 uit de algemene middelen heeft tot gevolg dat de artikelen met betrekking tot de premieheffing dienen te vervallen. Daarnaast dienen financieringsstromen tot stand te worden gebracht tussen de uitvoeringsorganisatie en 's Rijks schatkist. Bij financiering uit de algemene middelen zou de vraag kunnen worden gesteld of de bestaande fondsconstructie moet worden gehandhaafd of dat een andere constructie moet worden gekozen, inhoudende dat de uitvoeringsorganen de uitgaven via een declaratiesysteem van het Rijk krijgen vergoed. Het kabinet is van mening dat het uit praktische overwegingen de voorkeur verdient de bestaande fondsconstructie te handhaven. Dit betekent dat dezelfde situatie ontstaat als bij de Toeslagenwet (Stb. 1987, 91). Ook de uitgaven voor deze wet komen, via het Toeslagenfonds, ten laste van het Rijk. De financieringsstroom zoals die in het kader van de Toeslagenwet tot stand is gekomen, heeft dan ook bij de uitwerking van de voorliggende regeling als leidraad gediend. Het AKF zal in die constructie zijn huidige functie behouden. Het bestuur van het AKF zal, evenals dat in de huidige situatie het geval is, worden gevormd door het bestuur van de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Eveneens zal het bestuur van de SVB verantwoordelijk blijven voor de uitvoering van de AKW. De rekenplicht en de verantwoordelijkheid van de SVB aan de Minister, die op grond van de wet op de Sociale Verzekeringsbank thans reeds bestaat met betrekking tot rijksuitgaven, zal worden gehandhaafd. De SVr blijft verantwoordelijk voor het toezicht op de uitvoering. De uitwerking van de financiėle procedures en maatregelen ter controle met betrekking tot het AKF zullen mutatis mutandis op een zelfde wijze worden geregeld als thans in en op grond van de toeslagenwet ten aanzien van het Toeslagenfonds is vastgelegd. De SER kan blijkens zijn advies van 12 juli jl. instemmen met de voorgenomen wijziging van de financieringsstructuur van de AKW, zij het dat, in afwachting van de advisering over de structuur van de AKW, de voorkeur wordt gegeven aan een in de wet neergelegde formulering dat het Rijk de uitgaven ingevolge de AKW bekostigt als ware het een premiebetaling. Het kabinet is van oordeel dat in materiėle zin de benadering van de SER niet afwijkt van het voorliggende voorstel. Het kabinet is echter van mening dat het gebruik van het begrip premiebetaling in een situatie, waarin géén sprake is van een bestemmingsheffing voor een nader aangegeven heffingsgrondslag, verwarring zou kunnen veroorzaken. Het kabinet meent dat op de nu voorgestelde wijze niet op de advisering door de SER over de structuur (in casu het karakter) wordt vooruitgelopen. Na deze advisering kan worden beoordeeld of en op welke wijze de financiering van de AKW nog aanpassing behoeft.

  • Karakter van de AKW na de voorgenomen wijzigingen

De wijziging van de financiering van de AKW doet de vraag rijzen of de AKW vanaf 1 januari 1989 als een sociale verzekering of als een

voorziening moet worden aangemerkt. De achterliggende gedachte daarbij is dat een verzekering in beginsel uit premies wordt gefinancierd, terwijl een voorziening doorgaans uit de algemene middelen wordt bekostigd. Wordt de vraag naar het karakter van de AKW beantwoord met de financiering van de lasten als invalshoek, dan is uiteraard van belang dat de AKW voortaan uit de algemene middelen wordt gefinancierd. Dientengevolge heeft een duidelijke verschuiving naar een voorziening plaatsgevonden. De vraag met betrekking tot het karakter van de AKW kan ook met de prestatiekant als invalshoek worden benaderd. Van betekenis is dan dat binnen het kinderbijslagregime in de hoogte van de bedragen rekening wordt gehouden met aspecten van horizontale draagkracht. De bijslagen nemen nominaal toe naarmate het kind ouder wordt en voorts relatief toe indien in een gezin voor meer kinderen recht op kinderbijslag bestaat. Op dit moment heeft de AKW aan de prestatiekant evenmin een strikt zuiver verzekeringskarakter. Daarnaast moet het rekening houden met horizontale draagkrachtverschillen echter worden onderscheiden van de invulling van het begrip minimumbehoefte dat in een aantal sociale voorzieningen centraal staat. Voorts is van belang dat de bestaande systematiek met betrekking tot de bepaling van de kring van rechthebbenden wordt gehandhaafd. De koppeling aan de kring van verzekerden ingevolge de volksverzekeringen blijft bestaan inclusief het daarmee verbonden beleid inzake uitbreiding en beperking. Het kabinet meent dat waar het gaat om het karakter van de AKW thans kan worden gesproken van een mengvorm van enerzijds verzekeringskenmerken en anderzijds voorzieningselementen. De wijziging van de financieringsstructuur van de AKW brengt mee dat de bijzondere regeling voor gemoedsbezwaarden met betrekking tot de premie niet meer nodig is. Gemoedsbezwaarden ingevolge een van de sociale verzekeringswetten die in verband met het nog aanwezig zijn van verzekeringskenmerken het recht op kinderbijslag niet geldend maken, blijven in aanmerking komen voor de bestaande fiscale tegemoetkoming op het terrein van de buitengewone lasten. Ook de SER heeft in zijn advies van 12 juli aandacht geschonken aan het karakter van de AKW. Vooralsnog karakteriseert de SER de AKW als een volksverzekering waarvan het karakter geen verandering ondergaat door de gewijzigde financieringsstructuur. De SER komt op het karakter van de AKW echter nog terug in zijn advies over de structuur van de AKW.

(...)

Documenten

(12 stuks, sortering omgekeerd chronologisch)   sortering omkeren

1 20 december 1988, behandeling, 20915, 20927, Blz. 439 - 512     201288 1 4
De behandeling van: • het wetsvoorstel Het achterwege laten van de herziening van het wettelijk minimumloon, van de uitkeringen krachtens een aantal sociale zekerheidswetten en van een aantal uitkerin... - Handelingen Eerste Kamer 1988-1989 20 december 1988 orde 4
vergadering: 20 december 1988
 
1 16 december 1988, nr. 99a     KST20892N99aK1
Nota naar aanleiding van het verslag - Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet (houdende wijziging van de financieringsstructuur AKW)
 
1 13 december 1988, verslag, nr. 99     KST20892N99K1
Verslag van de vaste commissie voor sociale zaken en werkgelegenheid - Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet (houdende wijziging van de financieringsstructuur AKW)
 
2 1 december 1988, stemming(en), Blz. 1817 - 1881     011288 2 10
De stemmingen in verband met het wetsvoorstel Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet (houdende de wijziging van de financieringsstructuur AKW) - Handelingen Tweede Kamer 1988-1989 01 december 1988 orde 10
vergadering: 1 december 1988
 
2 1 december 1988, behandeling, Blz. 1817 - 1881     011288 2 8
De behandeling van: • het wetsvoorstel Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet (houdende de wijziging van de financieringsstructuur AKW) - Handelingen Tweede Kamer 1988-1989 01 december 1988 orde 8
vergadering: 1 december 1988
 
2 30 november 1988, nota, nr. 7     KST20892N7K2
Nota naar aanleiding van het eindverslag
 
2 29 november 1988, eindverslag, nr. 6     KST20892N6K2
Eindverslag - Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslagwet (houdende wijziging van de financieringsstructuur AKW)
 
2 18 november 1988, memorie van antwoord, nr. 5     KST20892N5K2
Memorie van antwoord - Nadere wijziging van de Algemene Kinderbijslag (houdende de wijziging van de financieringsstructuur AKW)
 
2 16 november 1988, voorlopig verslag, nr. 4     KST20892N4K2
Voorlopig verslag
 
2 20 oktober 1988, memorie van toelichting, nr. 3     KST20892N3K2
Memorie van toelichting
 
2 20 oktober 1988, voorstel van wet, nr. 2     KST20892N2K2
Voorstel van wet
 
2 20 oktober 1988, Koninklijke boodschap, nr. 1     KST20892N1K2
Koninklijke boodschap
 

Wetten die gewijzigd worden door dit wetsvoorstel

Dit wetsvoorstel past één wet aan.

Woordvoerders

Eerste termijn Tweede Kamer

G.J. (Gert)  Schutte 01-12-1988 GPV G.J. (Gert) Schutte i
E. (Elske) ter Veld 01-12-1988 PvdA E. (Elske) ter Veld i
B.J. (Bas) van der Vlies 01-12-1988 SGP B.J. (Bas) van der Vlies i
M. (Meindert)  Leerling 01-12-1988 RPF M. (Meindert) Leerling i
G.H. (Gerrit)  Terpstra 01-12-1988 CDA G.H. (Gerrit) Terpstra i
L. (Louw) de Graaf 01-12-1988 Staatssecretaris L. (Louw) de Graaf i

Tweede termijn Tweede Kamer

G.J. (Gert)  Schutte 01-12-1988 GPV G.J. (Gert) Schutte i

Eerste termijn Eerste Kamer

W. (Willem) van de Zandschulp 20-12-1988 PvdA W. (Willem) van de Zandschulp i
J.E. (Joop)  Vogt 20-12-1988 PSP J.E. (Joop) Vogt i
H. (Harm) van der Meulen 20-12-1988 CDA H. (Harm) van der Meulen i
B.F. (Beatrice)  Bos-Beernink 20-12-1988 CDA B.F. (Beatrice) Bos-Beernink i
H.M. (Hanneke)  Gelderblom-Lankhout 20-12-1988 D66 H.M. (Hanneke) Gelderblom-Lankhout i
H.F. (Han)  Heijmans 20-12-1988 VVD H.F. (Han) Heijmans i
H.G. (Driekus)  Barendregt 20-12-1988 SGP H.G. (Driekus) Barendregt i
J. (Jan) van der Jagt 20-12-1988 GPV J. (Jan) van der Jagt i
J. (Jan) de Koning 20-12-1988 Minister J. (Jan) de Koning i
L. (Louw) de Graaf 20-12-1988 Staatssecretaris L. (Louw) de Graaf i

Tweede termijn Eerste Kamer

W. (Willem) van de Zandschulp 20-12-1988 PvdA W. (Willem) van de Zandschulp i
H. (Harm) van der Meulen 20-12-1988 CDA H. (Harm) van der Meulen i
H.M. (Hanneke)  Gelderblom-Lankhout 20-12-1988 D66 H.M. (Hanneke) Gelderblom-Lankhout i
H.G. (Driekus)  Barendregt 20-12-1988 SGP H.G. (Driekus) Barendregt i
J. (Jan) van der Jagt 20-12-1988 GPV J. (Jan) van der Jagt i
J. (Jan) de Koning 20-12-1988 Minister J. (Jan) de Koning i
L. (Louw) de Graaf 20-12-1988 Staatssecretaris L. (Louw) de Graaf i

Disclaimer

Dit dossier is automatisch samengesteld en wordt zo nodig iedere 1 ą 2 uur geactualiseerd. Aan de technische programmering is veel zorg besteed. Een garantie op de juistheid van de gebruikte bronnen en het samengestelde resultaat kan echter niet worden gegeven.
Deze website is tot stand gekomen mede dankzij een subsidie van Instituut Gak.